Basit Bir Cilt Bakım Rutini Neden Gerekli?
Yaş aldıkça, cildimizin doğal antiaging mekanizmaları yavaşlar: kolajen gibi ana maddelerin yıkımı artar. Kolajen yapımı, hücre yenilenmesi gibi kritik süreçler ağırlaşır, antioksidan kapasite gibi cilt savunmasıyla ilgili mekanizmalar aksar. Sağlıklı cildin korunmasında, basit birkaç basamaklı bir cilt bakım rutininin yeri çok önemli. Cilt bakım rutinlerinin daha önce, akneye meyilli ciltlerde, cilt kuruluğunda ve kaşıntıdaki faydası çalışmalarla gösterilmiş.
Bir cilt bakımı rutininde olması gereken en temel adımlar basitçe:
- Temizleme
- Tonikleme
- Nemlendirme
- Güneşten korunma olarak sayılabilir.
Bu adımlarla karşılanacak ihtiyaçlar:
- Kir ve fazla sebumdan arınma
- Nem kazanma
- Bariyer fonksiyonunun güçlenmesi
- Enflamasyonun önlenmesi
- Antiaging etki
- Güneşten korunma
Her bir adım için cilt tipine uygun (dengeli, kuru, yağlı, karma) ürün kullanmak önemli. Bir cilt bakım rutinininin faydalı olabilmesi için istikrarlı olmanın, yani en az 6 ay boyunca uygulamanın, kısa süreli uygulamalardan daha faydalı olduğu da bir başka gerçek. Cildin parlaklığı sağlıklı ve genç görünümde anahtar. Parlaklık cilt yüzeyinin ışığı ne kadar iyi yansıttığıyla ilişkili. Cildin ışığı iyi yansıtabilmesi iki faktör var:
- Birincisi neme doymuş olması: Hyalüronik asit gibi cilde nem çeken ajanlar ve doğal sabit yağlar gibi cilt yüzeyinde oklüzif (kapatıcı) etkiyle nemi hapseden ajanlar cildi neme doyurarak parlaklığı artırır.
- İkincisi cilt yüzeyinin pürüzsüz olması: Yaşla epidermal hücre döngüsü yavaşlar. Genç erişkinlerde epidermisin yenilenmesi 28 gün alırken, ilerleyen yaşlarda bu süre 40-60 güne uzar.
- Epidermal hücrelerin yenilenme hızının düşmesiyle stratum korneum tabakasında ve gözeneklerde ölü hücreler birikir.
- Cilt kuru, pürüzlü görünür, gözenekler genişler ve ışığı kötü yansıtır.
- Epidermis her 10 yılda %6,4 incelir. Epidermisin incelmesi ve startum korneumun kalınlaşmasıyla mat görünüm ortaya çıkar.
Yüzeyde biriken ölü hücreleri nazikçe temizlemek cildin ışığı daha iyi yansıtmasını sağlar. Glikolik asit, laktik asit, malik asit gibi alpha hidroksi asitler(AHA) ve salisilk asit gibi beta hidroksiasitler (BHA). AHA %10-15’in altında ve salisilik asit %2’nin altında olduğunda düzenli olarak ev kullanımına uygundur. Cildin sıkılığı: Hyalüronik asit, kolajen ve elastinin azalmasına bağlı olarak dermiş her 10 yılda %6 incelir. Yaşlanmayla dermal kollajen lifleri kalınlaşır. Kolajen üretimi düşer. Kolajenin hem miktarı hem kalitesi düşer.Cilt sıkılığını kaybeder.
- Retinoik asitler kolajen sentezini artırır.
- Peptidler kolajen ve elastin sentezini tetikler.
- AHA’ler kolajen sentezini tetikler kolajen sentezini tetikler.
- Antioksidan: c vitamini.
Antioksidan etkiyle kolajeni ve elastini yıkan serbest radikal oluşumunu önler. Fotoyaşlanmanın önüne geçer. Kolajen sentezinde anahtar enzimlerin kofaktörü olarak kolajen sentezini artırır. Kolajen yıkımını önler. InflammagingEnflamasyon, yaşlanmada önemli bir rol oynuyor ve inflammaging olarak da adlandırılıyor. Enflamasyon ister bariyer fonksiyonunun bozulmasından, alerjik reaksiyonlardan, UV ve hava kirliliğine maruziyetten ya da tahriş edici kozmetik ürünlerden kaynaklansın, cilt yaşlanmasını hızlandırır. Nemlendirici ürünler cildin epidermis tabakasında enflamasyona (yangıya) yol açan sitokinlerin seviyesini düşürerek yaşlanma karşıtı etki gösterir. Düzenli bir cilt bakımı rutiniyle cildin parlaklığı ve sıkılığı desteklenmiş olur. Enflamasyon kontrol altına alınır.
Dr. Sadiye Kuş
Dermatoloji Uzmanı
Dr.Sadiye Kuş, doğal güzelliğin korunması için çalışan bir dermatoloji hekimi. Doğru yaşam seçimleri, cilt tipimize ve cildin ihtiyaçlarına uygun bir cilt bakım rutini ve kozmetik işlemlerle cildin uzun ömürlü sağlığının (skin longevity) korunmasını savunuyor. Güzelliğin gençlik ya da günümüzde dayatılan güzellik kriterleriyle özdeş olmadığının ve doğal güzelliğin her yaşta korunabileceğinin altını çiziyor.
Referanslar:1- Clin Cosmet Investig Dermatol. 2017;10. Geriatr Nurs. 2018;392- J Cosmet Dermatol. 2020, 193- Cosmeceutical Science in Clinical Practic; 2010.4- Dermatol Surg. 2002;285- Dermatoendocrinol. 2012;46-World J Surg. 2004;287- Br J Dermatol. 1975;938- Am J Pathol. 2006;168(6) Rom J Morphol Embryol. 2013;54(3 Suppl)9- J Am Acad Dermatol. 1986;15(4 Pt 2) , J Cos Derm Sci Appl. 2012;2(2), J Invest Dermatol. 1994;10310- Curr Protein Pept Sci. 2021;2211- Dermatol Surg 2001;27 12- Dermatol Surg. 2002;2813- J Cosmet Dermatol. 2008;7 14- J Am Acad Dermatol 2012;6715- Dermatoendocrinol. 2012;4(3)16- J Eur Acad Dermatology Venereol. 2019;33, Clin Geriatr Med. 1989;5